Oorzaken Burn-out

De oorzaken van burn-out op een rij:

Ongezond eten

Stress kan makkelijk leiden tot een ongezond eetpatroon en een ongezond eetpatroon kan de nodige stressreacties in je lijf veroorzaken. Gestreste mensen blijken – als gevolg van verhoogde cortisolspiegels – vaker te kiezen voor voeding die veel vet, suiker en zout bevat.

Dit kan zomaar uitmonden in een negatieve spiraal; je eet en drinkt de verkeerde voedingsmiddelen als gevolg van de stress, en de stress neemt toe door deze slechte eetgewoonten.

Te weinig of teveel lichaamsbeweging

Te weinig bewegen maakt je lichaam minder weerbaar tegen stress. Je raakt hierdoor sneller burn-out. Maar ook te veel sporten kan ongezond voor je zijn. Als jij al veel van jezelf vraagt en daarnaast ook nog heel fanatiek wilt sporten kan je lichaam te weinig herstellen.

Veel mensen gaan juist op het moment dat ze veel stress ervaren beginnen met sporten en als ze hierbij de lat te hoog leggen, kan dit juist de druppel zijn. Natuurlijk is wat meer bewegen goed, maar bouw dit rustig op.

Slapeloosheid

Niets is zo uitputtend als slapeloosheid. Het kan een gevolg zijn van burn-out maar kan er ook aan vooraf gaan. Meestal begint slapeloosheid met lang blijven doorwerken en daarna je focus op slapen leggen. Helaas, hoe meer je je daar op focust des te slechter je slaapt.

Niets doen

Als je alles waar je van droomde hebt bereikt en besluit alleen nog te doen wat je leuk vindt. Dan kan je er al snel komen dat zo'n leven vreselijk is. Ze worden depressief en de volgende stap is een burn-out. Echt waar, niets doen is één van de oorzaken van burn-out!

Mijn glas is half leeg

Is je glas altijd half leeg en niet half vol? Dan ben je een redelijke pessimist en zal je waarschijnlijk bij ieder positief voorstel ‘JA MAAR’ zeggen. Je geniet veel te weinig wanneer er echt iets te genieten is. En als het minder gaat zeg je: ‘Zie je nou wel’. Dit maakt je extra gevoelig voor burn-out.

Weten wat je niet wilt

Ga je nog met vakantie? ‘Waarschijnlijk wel, maar ik ga niet meer naar Texel, want dat is me totaal niet bevallen’. Ga je nog een nieuw huis kopen? ‘Ik denk het wel, maar niet ergens buitenaf, want dat vind ik zo ongezellig’. Wanneer het eerste wat bij je opkomt meestal is wat je niet wilt, in de plaats van wat je wel wilt, dan is ook dat één van de oorzaken van burn-out.

Moeite met NEE zeggen

Wanneer je moeite hebt om NEE te zeggen, dan ben je altijd de klos. Het is een van de oorzaken van burn-out. Je wilt niemand teleurstellen en je krijgt steeds meer op je bord. Je mag leren assertief te zijn, want anders raak je binnenkort geheid burn-out. Geen NEE durven zeggen is een veel voorkomende oorzaak van burn-out.

Sociaal onzeker

Ben je sociaal onzeker, dan heb je niet alleen moeite om assertief te zijn, maar je gaat ook sociale situaties uit de weg of je houdt je mond terwijl je graag tijdens vergaderingen had willen zeggen het ergens niet mee eens te zijn. Dit gaat ten koste van je zelfvertrouwen. Collega’s gaan anders op jou reageren, waardoor jij weer anders op hen reageert. Een assertiviteitstraining biedt uitkomst. Je voorkomt daarmee veel ellende.

Loyaliteit

Loyaliteit is een positieve eigenschap. Ben jij loyaal, dan vinden mensen je vaak aardig. Maar het kan ook zijn dat jij teveel je best doet om altijd maar aardig gevonden te worden en hierbij jezelf achteruit schuift. Hierdoor ga je geregeld je grenzen over en laat je over je heen lopen. De kans op een burn-out is groter bij een hoge loyaliteit.

Moeite met delegeren

Wanneer je moeite hebt om zaken te delegeren, dan is de consequentie dat je alles zelf mag doen. Het wordt snel te veel en ergens bereik je vervolgens de burn-outgrens.

Medicatie zoals antidepressiva

Steeds gemakkelijker worden er voor allerlei stresskwalen antidepressiva, zogenaamde serotonineheropnameremmers, voorgeschreven. De arts of psycholoog vertelt je dat je serotoninebalans niet in orde is. Wees niet goedgelovig en vraag eerst om dat aan te tonen. Je zult ervaren dat NIEMAND dit kan aantonen. Als gevolg van het gebruik van antidepressiva loop je grote risico’s op paniekaanvallen en depressiviteit. Ook zelfmoordneigingen komen voor. Op die manier raak je nog verder van huis. Was je nog niet burn-out, dat loop je grote kans het te worden. Lees goed de bijsluiters!

Moeten

Wanneer je vaak het woord ‘moeten’ gebruikt, is dat één van de oorzaken van burn-out. Je moet immers niets. Je wilt iets of je mag iets. Maar voor ‘moeten’ ben je echt allergisch.

Angst om te falen

Iedere vorm van faalangst is uiteindelijk funest voor je hele functioneren. Altijd maar angst hebben dat je iets niet goed doet, zorgt ervoor dat alles wat je doet teveel energie kost. Ook de innerlijke dialoog met jezelf is niet bevorderlijk voor je functioneren. Faalangst heeft alles te maken met andere mensen en wat zij mogelijk van je vinden. Faalangst is een oorzaak van burn-out klachten. Doe er wat aan, want het is een snel oplosbaar probleem.

Gedrevenheid

Ben je erg gedreven dan denk je vaak: ‘Nog vlug even dit of nog vlug even dat’. Het is altijd teveel. Deze gedrevenheid of zelfs passie is een veel voorkomende oorzaak van burn-out.

Hooggevoeligheid

Bij hooggevoeligheid ben je gevoeliger voor prikkels en hierdoor sneller overbelast. Ongeveer 1 op de 5 mensen is hooggevoelig, maar niet iedereen is zichzelf hiervan bewust en veel mensen gaan er niet op de juiste manier mee om. Hooggevoeligheid is geen ziekte of aandoening en heeft naast het nadeel van sneller overprikkeld zijn ook vele voordelen. Door goed je grenzen aan te geven en meer te leren over de kwaliteiten van hooggevoelige mensen, hoeft dit niet langer een risicofactor voor een burn-out en kan het je juist heel veel brengen in het leven.

Hoogbegaafdheid

Mensen die hoogbegaafd zijn (IQ 130+), hebben een groter risico om burn-out te raken. Ze voelen zich vaak anders dan de mensen om zich heen en gaan zich teveel aanpassen aan de omgeving. Hierdoor raken ze uit balans en kunnen ze niet voldoende zichzelf zijn. Vaak zijn mensen met hoogbegaafdheid ook hooggevoelig, waardoor ze extra snel overprikkeld raken.

Driehoeksverhouding

Driehoeksverhoudingen komen meer voor dan vroeger en lijken bij deze tijd te horen. Er zijn zelfs websites die je daarin aanmoedigen. Maar een driehoeksverhouding heeft zo zijn prijs. Het is een zware opgave om het 2 mensen naar de zin te maken en nog moeilijker wanneer niemand het mag weten. Dat een driehoeksverhouding mede oorzaak van burn-out is, komt vaker voor dan je zou denken.

Piekerverlof

Het is funest voor je wanneer de bedrijfsarts je adviseert een maand thuis te zitten bij de eerste vermoedens van burn-out. Het is de beste manier om in een erg diep gat te vallen waar bijna niet meer uit te komen is en waardoor je herstel maanden of jaren gaat duren. Daarna ben jij je arbeidsritme kwijt en wordt het steeds moeilijker om je oude niveau te bereiken. Waak voor piekerverlof, blijf deelnemen aan het arbeidsproces. Stoot een aantal taken af en werk desnoods enkele uren minder. Ga liever niet met ziekteverzuim.

Mantelzorg

Mantelzorger zijn kan heel veel voldoening opleveren, maar het kan soms ook behoorlijk zwaar zijn. Heb jij bijvoorbeeld te maken met een zieke partner of een ziek kind, dan is de kans groot dat je jezelf geregeld achteruit schuift om er voor de ander te zijn. Maar ook als het één van je ouders, of een kennis betreft kan het veel tijd en energie kosten. Als jij niet voldoende je eigen grenzen bewaakt, loop je kans om uiteindelijk burn-out te raken.

Geen fouten willen maken

Mensen die als doel hebben om geen fouten te maken zijn ten onrechte perfectionisten. Het gevolg is soms 2 x meer werk dan echt noodzakelijk is of dubbele controles. Er kan zelfs een dwang ontstaan die je nog vatbaarder maakt voor burn-out.

Verantwoordelijkheidsgevoel

Een andere oorzaak van burn-out is teveel verantwoordelijkheidsgevoel. Een zeker gevoel van verantwoordelijkheid is goed. Maar wanneer het niet jouw organisatie is, er ergens iets misgaat en jij voelt je er verantwoordelijk voor, kun je de bui al zien hangen. Je raakt burn-out.

Je wens tot controle

Controleren is een taak van accountants. Wanneer jij alles onder controle wilt houden, dan is het al snel te veel. Zelfs je wéns om controle te hebben is al teveel van het goede. Je mag leren leven met de ‘prettige zekerheid dat alles in dit leven absoluut onzeker is’.

Posttraumatische stress

Soms gebeurt het dat een gebeurtenis uit je verleden je nog dagelijks parten speelt. Er is dan sprake van posttraumatische stress. Alles wat je doet kost veel extra kracht omdat je iets wilt loslaten dat steeds bij je is. Het is verstandig wanneer je dat eerst op een veilige en vertrouwde manier laat oplossen. Een extra burn-out kun je missen als kiespijn.

Omgevings-cultuur

Omgevings-cultuur kan ook een oorzaak zijn van burn-out. Je hebt van je ouders en omgeving normen en waarden meegekregen waarmee je in
conflict komt. Eerst trouwen, dan samenwonen, eerst sparen, dan pas kopen, of geen relatie aangaan met iemand die uit een andere cultuur komt. Ook met geloof kun je in conflict komen. Het is belangrijk om dit op te lossen. Een Groepstraining Angst, Paniek, Onzekerheid en Burn-out zal je daar beslist bij helpen.

Schuldgevoel

Nederlanders staan bekend om de ziekte die ‘schuldgevoel’ heet. Hoe durf je, hoe kun je, ik schaam me voor je, besef je wel wat je mij daarmee aandoet, ik voel me niet goed en dat komt door jou, jouw schuld dat het zo slecht gaat enz. Schuldgevoel is een burn-outoorzaak bij uitstek. Een goede assertiviteitstraining zal je beslist allergisch maken voor schuldgevoelens die anderen jou opleggen of die jij jezelf nu nog aanpraat.

Moeite met tijd

Best kans dat je altijd denkt dat je zeeën aan tijd hebt en dat je ineens tot je schrik constateert dat iets binnen een x aantal dagen af moet zijn. Wanneer je dat vaak overkomt, loop je dikwijls achter de feiten aan, heb je de neiging om overal te laat te komen en is er altijd tijdsdruk. Timemanagement is een goede optie om dit op te lossen.

Financiële problemen

Ieder mens heeft behoefte aan een stukje zekerheid. Op het moment dat je financiële problemen hebt, valt deze zekerheid deels weg. Het geeft veel stress; Kan ik de hypotheek nog wel betalen? Heb ik wel voldoende geld voor de boodschappen? Hoe voorkom ik dat ik schulden krijg?

De kans is groot dat deze vragen je leven teveel beheersen en dat je maar blijft piekeren. Misschien vat je het op als persoonlijk falen, of heb je het gevoel de grip te verliezen. Financiële problemen kunnen uiteindelijk zorgen dat je burn-out raakt. Als je er zelf niet meer uitkomt, schakel dan hulp in van bijvoorbeeld een budgetcoach of een hulpverlenende instantie. Laat het niet tot een burn-out komen, want dan zak je nog dieper weg.

Je baan verliezen

Als je je baan verliest, zorgt dit naast financiële onzekerheid, ook op andere manieren voor veel stress. Het kan je zelfvertrouwen enorm verminderen en je het heeft vaak ook een grote emotionele impact.  Feitelijk ga je bij het krijgen van ontslag ook de 5 rouwfases door, vergelijkbaar bij het verlies van een dierbare. Ontkenning – woede – marchanderen – verdriet en depressie – aanvaarding. Op het moment dat je jezelf niet toestaat om al deze fases te doorlopen, heb je te maken met onverwerkte emoties die voor veel stress kunnen zorgen.

Daarnaast kan solliciteren ook veel stress veroorzaken. Misschien speelt faalangst hierbij een rol, waardoor je jezelf niet kan laten zien zoals je zou willen. Sowieso is dit een hele onzekere tijd. Je stopt veel energie in het solliciteren en je ziet hier waarschijnlijk niet meteen resultaat. En hoe vaker je afgewezen wordt, hoe lastiger het wordt. Merk jij dat je vastloopt in het solliciteren, worstelt met je emoties door het ontslag, dat je erg onzeker wordt of belemmert bent door faalangst, wacht dan niet te lang met het inschakelen van hulp en voorkom dat je in een negatieve spiraal beland.

Conflicten thuis of op het werk

Er is weinig zo uitputtend als conflicten. Je loopt het risico om er de hele dag mee bezig te zijn en je hebt moeite om je te concentreren op je werk. Ieder conflict zorgt voor een verkeerde focus en het gevolg is spierspanning die weer leidt tot chronische stress en vervolgens burn-out.

Neiging tot verslaving

Of je nu verslaafd bent aan nicotine, vaker alcohol nuttigt dan goed voor je is of verslaafd bent aan gokken, internet, games, social media of chatten: het is slecht voor je algehele gezondheid en gaat ten koste van je concentratie op belangrijkere zaken.

Kwaadheid

Laat je beter niet verleiden tot kwaadheid. Als dat lang bij je blijft, vreet het energie. Extreme kwaadheid is de sterkste burn-outveroorzaker die er is. Bedenk dat degene op wie je zo kwaad bent, naast zijn of haar schoenen zou gaan lopen van arrogantie, wanneer hij of zij zou weten altijd in jouw gedachten aanwezig te zijn. Niemand verdient zoveel aandacht.

Verlies van zekerheid

Je grootste klant gaat naar de concurrent of je vrouw of man heeft een ander. Een grote klant gaat failliet en betaalt zijn rekening niet. Of je wordt ineens ernstig ziek en het is niet zeker of je nog beter wordt. Hoe ga je verder? Je mag leren leven met de prettige zekerheid dat alles in dit leven absoluut onzeker is.

Teveel willen

Als je een organisatorisch wonder bent, is het waarschijnlijk geen probleem als je veel wilt. Vrouwen zijn hier gemiddeld beter in dan mannen. Ben je iets minder organisatorisch begaafd, dan is werk, plus een secretariaat hier en een voorzitterschap daar, al snel te veel. Als daar kinderen, hobby’s, sport en familie bijkomen dan kun je wachten op burn-out.

Relatieproblemen

Relatieproblemen kunnen je flink in hun greep houden. Zeker als daar gevoelens van onrechtvaardigheid bij komen kijken. Des te meer je gefocust bent op de problemen, des te gevoeliger word je voor burn-out. Des te meer je op zoek bent naar oplossingen – en als die er niet zijn, laat je het gewoon los – des te meer voorkom je het om burn-out te worden.

Financiële problemen

Dat financiële problemen nogal bevorderlijk zijn om burn-out te raken mag duidelijk zijn. Gebrek aan geld en schulden kunnen je in een allesomvattende greep van burn-out krijgen, waardoor zelfs de mogelijkheid tot denken helemaal stagneert.