Geweldloze Communicatie

Je bent hier:
< Terug

Geweldloze communicatie, ook wel verbindende communicatie genoemd, is een dynamisch communicatiemodel. De kern zit in de geweldloosheid, dat je  de intentie hebt om de behoeften van anderen niet te schaden. Ook de term compassievolle communicatie wordt gebruikt. Geweldloze communicatie is gebaseerd op de elementen: waarneming, gevoel, behoefte en verzoek.

 

De bedenker van geweldloze communicatie

Marshall Rosenberg heeft model van de geweldloze communicatie ontwikkeld. Hij werd geïnspireerd door Carl Rogers (Amerikaanse psycholoog en psychotherapeut), en door Mahatma Gandhi en Martin Luther King.

 

De vier elementen van geweldloze communicatie

Hier een korte toelichting op de vier fasen van geweldloze communicatie. Bij elke fase ook een praktijkvoorbeeld van een situatie waarin een conflict speelt. Het voorbeeld is: De partner zit in de kroeg, terwijl hij beloofd dat hij om etenstijd thuis zou zijn.

Geweldloze Communicatie proces

De Waarneming

Bij waarneming gaat het om de feiten. Door de feiten te (be)noemen schep je een gezamenlijke uitgangspositie voor het uiten van je ongenoegen. Als de ander bijvoorbeeld een afspraak anders heeft beleefd of geïnterpreteerd, komt dat snel naar voren. Hierdoor kunnen misverstanden worden voorkomen.

 

Belangrijk bij deze fase is dat je neutrale termen gebruikt, de feiten benoemt zoals die zich voordoen en niet zegt dat iemand slordig of onhandelbaar is. Dit zijn namelijk interpretaties.

 

In het voorbeeld zegt de partner de volgende dag, vanuit een neutrale observatie, vrij van oordelen: "Gisteren kwam je na het eten thuis"

 

Je Gevoelens

Door gevoelens te benoemen maak je duidelijk wat de feiten voor je betekenen. Onze gevoelens komen niet voort uit het gedrag van de ander maar uit de interpretatie die we maken over wat het gedrag van de ander voor je betekent. ("Hij vindt z'n vrienden blijkbaar belangrijker" of "Het kan hem niet schelen dat we een afspraak hebben").

 

Door dit onderscheid te maken, tussen wat de ander doet en wat jouw idee daarbij is, kan de ander ons makkelijker blijven horen. De partner zegt bijvoorbeeld: "Ik voel me teleurgesteld en geïrriteerd omdat ik ervan uit ging dat we samen zouden eten".

 

Je Behoefte

Door je behoeften te uiten vertel je waarom het belangrijk voor je is. Onze gevoelens zijn gelinkt aan onze (al dan niet vervulde) behoeften.

 

Maar welke behoefte er achter een gevoel schuil gaat kan van moment tot moment en van persoon tot persoon verschillen.

 

Achter "Afspraak is afspraak" zit misschien een behoefte aan betrouwbaarheid of voorspelbaarheid of respect. Zo kun je zeggen: "Ik wil graag kunnen vertrouwen op afspraken." Of: "Ik heb het nodig om helderheid te hebben over hoe de avond verloopt" Of: “Het is voor mij belangrijk om respect te hebben voor elkaar en elkaars tijd". Komt de frustratie voort uit een behoefte aan gezelschap zeg je bijvoorbeeld: "Ik wil graag samen zijn en gezelligheid".

 

Je Verzoek

Door het uiten van een verzoek neem je de verantwoording voor het vinden van een oplossing die tegemoetkomt aan jouw behoeften. Een verzoek is altijd een positief geformuleerd voorstel. De ander kan het overnemen, (deels) afwijzen of een tegenvoorstel doen dat beter aansluit bij zijn behoeften. In dat laatste geval kan je ervoor kiezen om akkoord te gaan of om te gaan onderhandelen. Door het doen van een concreet verzoek maakt je duidelijk wat voor jou op dat moment belangrijk is.

 

"Zou je, zo gauw je weet dat je niet op de afgesproken tijd kan komen, mij willen sms-en dat het niet doorgaat? Dan kan ik namelijk mijn eigen plan trekken zonder rekening met je te blijven houden."

 

Of: "Zou je, als onze afspraak niet door kan gaan, een nieuw voorstel willen doen voor tijd met elkaar? Dan weet ik dat er iets in de planning staat en kan ik me daar alvast op verheugen."

 

Het kan zijn dat de ander de tijd is vergeten, of per ongeluk de hele afspraak niet in zijn agenda heeft gezet, dat hij pech had met zijn fiets of dat er een (nood)situatie was waardoor hij niet in staat was te laten weten dat hij later zou komen. Als de ander hiervoor empathie ontvangt, is de kans groter dat hij jouw verzoek kan horen zonder in de verdediging te schieten. Het kan ook dat de ander de afspraak anders heeft geïnterpreteerd en dat je dan afspreekt om duidelijker te communiceren.

 

In ieder geval is de basis vertrouwen en oprechtheid in dit gesprek, waarbij beiden echt de waarheid uitspreken, echt de verbinding aangaan en als twee verantwoordelijke volwassenen met elkaar spreken, zodat de vertrouwensband kan worden hersteld.

 

Kwetsen is niet altijd te voorkomen

Het is niet per definitie mogelijk om te voorkomen dat je bij het uiten van irritatie een ander kwetst. Net zoals dat je een huis koopt dat een ander ook had willen hebben, dan brengt je die ander een vorm van schade toe. Daarom gaat het bij geweldloze communicatie om de intentie van het niet toebrengen van te vermijden schade.