Skip to content

Blijvende hersenschade na een burn-out

 

Onderzoek naar blijvende hersenschade na een burn-out

Of er blijvende hersenschade na een burn-out is, is een van de onderzoeksgebieden van klinisch neuropsycholoog Erik Matser en burn-outonderzoeker Bart Oosterholt. Volgens Matser is er in veel gevallen na een burn-out blijvend hersenletsel.

 

Lange termijn onderzoek Radboud Universiteit

Als een van de eerste burn-outonderzoekers keek Bart Oosterholt, gepromoveerd aan de Radboud Universiteit, ook naar de langetermijneffecten. Hij onderzocht burn-outpatiënten niet alleen vlak na de diagnose maar ook anderhalf jaar later. Op dat tweede tijdstip, na afronding van hun behandeling en weer aan het werk, gaven de voormalig burn-outpatiënten nog steeds last te hebben van cognitieve problemen. De resultaten op de cognitieve tests (onder andere werkgeheugen en reactiesnelheid) waren nog steeds iets slechter dan die van gezonde personen, al kostte het maken van de tests hen niet langer meer moeite. Ook was hun cortisolniveau na deze periode genormaliseerd.

 

Ex-burn-outpatiënten gaven in het onderzoek ook zelf te kennen nog steeds last te hebben van cognitieve problemen. Oosterholt kon niet zeggen wat de slechtere cognitieve testprestatie in de alledaagse praktijk betekent. Wel gaf dit onderzoek aan dat de cognitieve beperkingen van burn-out langdurig zijn.

 

Een toenemend aantal burn-outs

Nederland heeft te maken met een toenemend aantal burn-outs.  En dat kost volgens neuropsycholoog Erik Matser de Nederlandse samenleving zo’n twintig miljard euro per jaar. Dat baseert hij op door de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) uitgebrachte cijfers.

 

20% werkt niet als gevolg van distress

Zo blijkt uit die cijfers dat in Nederland ongeveer een op de vijf mensen niet werkt, als gevolg van stress en een burn-out. Het zijn mensen die door een gebrek aan energie letterlijk te moe zijn om te werken. De afgelopen jaren zie je ook dat het  doorgaans gaat om relatief steeds jongere mensen.

 

Als we zo door gaan raken we in een crisis die we niet eerder hebben meegemaakt in de westerse wereld. En de oorzaak van deze crisis is een teveel aan negatieve stress. Om deze ramp te voorkomen hebben een andere levensstijl nodig, aldus Matser.

 

Aanhoudende distress >> hersendisfunctie

Een burn-out heeft allemaal te maken met de invloed van aanhoudende distress op de hersenen waardoor deze slechter gaan functioneren en het hersenweefsel kan veranderen. Mensen ontwikkelen door distress een hersendisfunctie en komen veelal nooit meer op de oude manier terug.

 

Stress en het regelcentrum van je hersenen

Je lichaam kan prima met een beetje stress omgaan, maar chronische stress leidt wel tot problemen. De hypothalamus is in feite het regelcentrum van je hersenen. Als de hypothalamus actief wordt, produceert deze het hormoon CRH.

Dit hormoon activeert op zijn beurt een klier genaamd hypofyse die vervolgens het hormoon ACTH aanmaakt. De bijnieren worden geprikkeld door de ACTH en die maken dan het stresshormoon cortisol aan.

Cortisol wordt via de bijnieren uitgescheiden en gaat naar de hippocampus. De hippocampus is essentieel voor geheugenprocessen en voor leren. De hippocampus remt de stress af; hij remt de hypothalamus.

Maar chronische stress kan de hippocampus niet aan. Chronische stress leidt tot een verhoogde cortisolspiegel in het bloed, waardoor de hippocampus kan beschadigen en krimpen. Je kortetermijngeheugen en je concentratievermogen verslechteren en op den duur kun je last krijgen van depressies en angststoornissen.

En als de hippocampus krimpt, neem ook de remmende werking op stress af. Zo ontstaat er een neerwaartse spiraal waarbij stress leidt tot meer stress door een toenemende productie van cortisol.

 

We leven te vaak met onze voet op het gaspedaal

In onze huidige samenleving trappen we veel te vaak op het gaspedaal en negeren we de rem waardoor, met name nu veel jonge mensen, uit balans raken en langdurig ernstig ziek worden.

 

Wat er moet veranderen

Het is belangrijk dat er meer aandacht moet komen voor de hormonale disbalans in ons lichaam en het disfunctioneren van het brein. Een belangrijk onderdeel hierin is de digitale wereld waarin we leven, deze kost momenteel te veel jonge mensen te veel energie. Er moet goed nagedacht worden over hoe we met de huidige digitale wereld willen omgaan.

 

Belangrijk is om een leven te ontwikkelen dat past bij je ‘mentale snelheid en je eigen unieke motivationele instelling’. Vraag je zelf eens af in welke bedrijfscultuur je het beste functioneert. Als boekhouder kun je mislukken bij een bedrijf omdat je daar niet in de cultuur past. Maar in een andere omgeving is het heel goed mogelijk dat je fantastisch kunt functioneren.

 

Zó herken je een beginnende burn-out

Burn-out kan bij jong en oud voorkomen. Benieuwd hoe je een beginnende burn-out herkent? Lees het hier.

 

Wanneer loop je risico op een burn-out?

Of je risico loopt op een burn-out hangt af van hoe lang je blootgesteld wordt aan langdurige lichamelijke, emotionele en mentale uitputting. Anders gezegd, ben je gezond moe of ongezond moe. Gezond moe ben je bijvoorbeeld na een dag hard werken, boodschappen doen, koken en daarna nog naar de sportschool. Je ploft moe maar voldaan op bed, slaapt goed en rust uit. Als deze situatie te lang duurt, loop je het risico dat je jezelf gaat uitputten.

 

Bij een burn-out is er meestal ook iets anders aan de hand

Ongezond moe word je als je geestelijk uitgeput raakt doordat je bijvoorbeeld werk doet waarbij je op je tenen loopt. Als je te lang doorgaat met taken waarvan je geest uitgeput raakt en onvoldoende tijd neemt voor herstel, loop je risico op een burn-out, want deze vermoeidheid heeft méér hersteltijd nodig. Daarnaast zie je vaak ook dat er privé allerlei zaken spelen waardoor je niet echt tot rust kunt komen. Zo ontstaat een cocktail van distress met een burn-out als gevolg. Lees hier meer over de risicofactoren voor een burn-out.

 

Kijktip 1:

‘Wat is stress en wat kunnen we eraan doen?’ van Erik Scherder, hoogleraar Neuropsychologie en hoogleraar Bewegingswetenschappen.

Kijktip 2:

‘How stress affects your brain’ van Madhumita Murgia.

Scroll To Top